Szlak architektoniczny Piotrkowskiej

Piętrowy budynek usytuowano na kwadratowej, narożnej działce, elewację frontową skierowując w stronę północną. Pięcioosiowa fasada zakomponowana została symetrycznie, a jej lico w partii parteru pokryte jest delikatnym boniowaniem.
W centrum na parterze znalazło się wejście główne ujęte wgłębnym portykiem flankowanym dwoma toskańskimi kolumnami.
W bocznych partiach rozmieszczone zostały regularnie prostokątne okna, na dole umieszczone w zamkniętych półkoliście płycinach. Fasadę wieńczy prosto zamknięta attyka, oddzielona od dolnych kondygnacji profilowanym gzymsem, w której centrum umieszczono półkoliste okno strychowe, po bokach zaś wąskie płyciny wypełnione reliefem. Dominujący akcent fasady stanowi niewysoka wieża zegarowa o kwadratowej podstawie, zwieńczona płaskim czterospadowym daszkiem.  Elewacja wschodnia od strony ul. Piotrkowskiej ma skromniejszy wystrój. Ma również pięć osi okiennych i boniowany parter; centralną oś podkreślono pilastrami. Architektura ratusza korespondowała z formami stojącego po drugiej stronie ul. Piotrkowskiej kościoła ewangelicko-augsburskiego Świętej Trójcy - obie budowle tworzyły zharmonizowaną całość. Ratusz rozbudowano w 1862 r. o boczne skrzydło od strony ul. Piotrkowskiej; niewielka przebudowa miała również miejsce w 1888 r. Łódzki ratusz wobec szybkiego rozwoju miasta już w połowie XIX wieku stał się zbyt ciasny, a przeprowadzane rozbudowy nie poprawiały sytuacji; ratowano się wynajmując pomieszczenia w innych budynkach. Swoją funkcję przestał pełnić w 1915 r. 
W 1927 r. w budynku umieszczono łódzkie archiwum (Archiwum Miejskie, następnie Archiwum Państwowe), zaś w 1930 r. na parterze umieszczono Miejskie Muzeum Historii i Sztuki imienia Juliana i Kazimierza Bartoszewiczów – rok później zadomowić się tu miała kolekcja sztuki awangardowej grupy a.r., tworzona m. in. przez Władysława Strzemińskiego i Katarzynę Kobro, jedna z pierwszych tego typu na świecie.