ŁÓDŹ ZACHWYCAJĄCA ULICĄ PIOTRKOWSKĄ

Piotrkowska 100a
Magazyn konfekcyjny firmy „Schmechel i Rosner”, później cukiernia „Esplanada”

Niewielki budynek o secesyjnej fasadzie, należy do najpiękniejszych łódzkich dzieł w tym stylu. Obiekt powstał w 1909 r. jako luksusowy magazyn konfekcyjny firmy „Schmechel i Rosner”, na działce wydzierżawionej od łódzkiego Zgromadzenia Majstrów Tkackich. Brak bliższych informacji archiwalnych nie pozwala na ustalenie autorstwa dzieła. W latach międzywojennych funkcjonowała tutaj ciesząca się renomą cukiernia „Esplanada”.


Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Do ważniejszych obiektów powstałych na Piotrkowskiej we wczesnym okresie rozwoju miasta należał dom Zgromadzenia Majstrów Tkackich, określany jako dom tkaczy, z niemiecka jako Meisterhaus, stojący na narożnej posesji o numerze 100. Na początku XX w. budynek był już przestarzały i nie spełniał swoich zadań. W 1909 r. przystąpiono do budowy nowej siedziby w głębi należącej do Zgromadzenia działki, przy obecnej ul. J. Tuwima 3, szykując się do rozbiórki starego obiektu. Równolegle postanowiono wykorzystać niewielki wolny plac po południowej stronie domu tkaczy. Zawarto umowę z firmą konfekcyjną „Schmechel i Rosner”, której właścicielami byli Hugon Schmechel i Emil Rosner, wydzierżawiając im ten plac na dziesięć lat za sumę 2250 rubli rocznie. Przedsiębiorcy wystawili obiekt o lekkiej konstrukcji z zastosowaniem żeliwnych słupów i belek nośnych, z żeliwnymi schodami wewnętrznymi oraz dekoracyjnie ukształtowaną elewacją frontową o dużych przeszkleniach – zamyka ją forma spłaszczonego łuku odcinkowego, a powyżej znajduje się wąski taras z żeliwną balustradą. Po bokach elewacji znajdujemy dekorację o delikatnych formach roślinno-geometrycznych, a w jej zwieńczeniu motyw kaduceusza – symbol handlu. Detale te zniknęły po 1945 r., ale w trakcie renowacji obiektu odtworzono je. W 1911 r. powstał projekt dobudowy części magazynowej od strony podwórza, podpisany przez architekta dzielnicowego Augusta Furuhjelma; z tego powodu bezpodstawnie zaczęto przypisywać mu także plany frontowego budynku.

Dom handlowy funkcjonował do 1927 r., a rok później w budynku otworzono cieszącą się dużą popularnością cukiernię „Esplanada”. Po wojnie działała tam krótko kawiarnia, ale już w 1946 r. obiekt zamieniono w Dom Towarowy PSS „Społem”. W ostatnich latach XX w. zabytkowy budynek poddano gruntownej renowacji i ulokowano w nim lokal nawiązujący nazwą do dawnej tradycji.