ŁÓDŹ ZACHWYCAJĄCA ULICĄ PIOTRKOWSKĄ

Piotrkowska 275
Kamienica towarzystwa „Betania”

Kamienica wzniesiona dla towarzystwa „Betania” utworzonego przez zamieszkujących Łódź Czechów (powiązanych z grupą religijną Braci Czeskich, głównie z Zelowa), które stawiało przed sobą cele edukacyjne, społeczne i religijne, ale też budowę domów. Kupiło ono w 1907 r. posesję przy ul. Piotrkowskiej 275, by w latach 1911-1912 wznieść na niej dużej skali kamienicę. Archiwalna kopia projektu budynku podpisana jest przez architekta miejskiego Romualda Millera, co jednak nie przesądza o jego autorstwie. Kamienica wyróżnia się masywną bryłą o architekturze nawiązującej do południowoniemieckiego renesansu, choć w wyraźnie już modernizującym wydaniu.


Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Kamienica realizuje znamienny dla zabudowy centrum miasta schemat z częścią frontową i biegnącymi w głąb wąskiej posesji długimi oficynami. Pomijając przesunięcie przejazdu bramnego w kierunku południowym, fasada budynku ma kompozycję symetryczną. Oś podkreśla mały wykusz na trzecim piętrze oraz płaskie, lekko zaokrąglone wykusze na skrajnych osiach, biegnące przez wysokość trzech pięter. Fasadę wieńczy potężny szczyt, nawiązujący formą do renesansowych mieszczańskich kamienic, o układzie schodkowym z wolutami i sterczynami w formie kuli i wazonów. W jego centrum umieszczono kartusz z datą: 1911. W polu nad środkowym oknem pierwszego piętra znalazł się natomiast napis: „BETANIE”. Warto zwrócić uwagę na kolorystykę elewacji, przywróconą w trakcie renowacji obiektu, o odcieniu łososiowym i aksamitną fakturę tynku. W południowej oficynie kamienicy dostrzegamy wysokie okna zamknięte ostrołucznie - najprawdopodobniej mieściła się tam kaplica Braci Czeskich. W budynku, zwanym przez Czechów „Husuv dom”, znajdowała się też czeska szkoła oraz biblioteka i księgarnia. Działalność „Betanii” przerwała I wojna światowa, a po jej zakończeniu nie udało się wrócić do wcześniejszej aktywności – większość łódzkich Czechow wyjechała do niepodległej Czechosłowacji. W marcu 1918 r. stowarzyszenie sprzedało nieruchomość w ręce żydowskich przedsiębiorców. W okresie drugiej wojny światowej właściciele zostali wywłaszczeni przez niemieckich okupantów, a budynek przekazano powiernikowi. W 1945 r. przeszedł w ręce władz komunistycznych.