ŁÓDŹ ZACHWYCAJĄCA ULICĄ PIOTRKOWSKĄ

Piotrkowska 44
Kamienica Rafała Sachsa

Kamienica wzniesiona w latach 60. XIX w. stanowi jeden z ciekawszych przykładów połączenia elementów klasycystycznych i renesansowych we wschodniej pierzei ul. Piotrkowskiej między ul. Jaracza a ul. Narutowicza. Prezentuje ona formy stosowane na terenie Łodzi m.in. przez budowniczego Jana Karola Mertschinga. Pierwotnie rozległa działka obejmowała teren przy ulicy Piotrkowskiej 42 i 44. Właściciel, Józef Klenner, podzielił nieruchomość. W 1862 r. sprzedał południową część małżeństwu Rozalii i Pinkusowi Landau-Gutentegerom. Nowi właściciele wybudowali jednopiętrowy dom z niskim poddaszem mieszkalnym oraz oficyną.


Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Nieruchomość w 1868 r. przeszła na własność Rafała Sachsa, rodzina zarządzała obiektem przez blisko 50 lat i miała największy wpływ na jego wygląd, kilkukrotnie na przestrzeni lat 90. XIX w. parter z lokalami handlowymi oraz oficyna były dostosowywane do potrzeb najemców. Około 1906 r. posesję nabyły Bank Handlowy w Łodzi i Łódzki Bank Kupiecki. Jak wiele obiektów z połowy XIX w. elewacja charakteryzuje się symetrią. Szeroka, dziewięcioosiowa elewacja jest nieznacznie zryzalitowana na skrajnych osiach oraz w części środkowej. Centralny ryzalit mieści półkoliście zamknięty przejazd bramny, powyżej którego znajduje się balkon z ażurową balustradą, ujmujący zdwojone okno, nad którym centralnie umieszczono okulus z rozetą. Całość zamyka trójkątny tympanon. Poziome akcenty elewacji stanowią pasowe bonie zastosowane na parterze, profilowany gzyms miedzykondygnacyjny – powyżej którego znajduje się fryz z dekoracją roślinną z rozetkami, oraz okap dachu zdobiony fryzem konsolowym z motywem akantu. Pozostałe okna pierwszego piętra w górnych partiach zdobią naczółki z fryzem kostkowym, podtrzymywane przez konsole, pomiędzy którymi umieszczono prostokątne, profilowane płyciny z centralnie umieszczonymi rozetami. W przejeździe bramnym możemy zaobserwować żeliwne odboje słupowe z kopulastym zwieńczeniem (produkowane były przez Odlewnię Żelaza i Fabrykę Maszyn Rolniczych St. Weigt w Łodzi).

W latach 60. XIX w. w kamienicy funkcjonował zakład zegarmistrzowski L. Chmielewskiego. Na początku XX w. swoją siedzibę miały tu: kantor Ignacego Landaua, Dom Bankowy Józefa Rabinowicza, Towarzystwo Akcyjne Warszawskiej Fabryki Dywanów. W dwudziestoleciu międzywojennym mieścił się tam Skład Wyrobów Wełnianych Daniela Berkowicza.