ŁÓDŹ ZACHWYCAJĄCA ULICĄ PIOTRKOWSKĄ

Piotrkowska 242/250
Fabryka Markusa Silbersteina

Jeden z dwóch – obok fabryki Ludwika Geyera - zachowanych obecnie przy ul. Piotrkowskiej budynków przemysłowych, odznaczający się  masywną bryłą z czerwonej cegły, o formach włoskiego trecenta i quattrocenta, co odróżnia go zdecydowanie od powstałej wcześniej „Białej Fabryki” Geyera. Gmach wniesiono dla najznaczniejszego obok Izraela Poznańskiego fabrykanta żydowskiego Łodzi, Markusa Silbersteina, według projektu z 1894 r. sygnowanego przez architekta Adolfa Zeligsona, znanego głównie z wielu prac wykonywanych dla Poznańskich.


Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Markus Silberstein kupił teren przy ul. Piotrkowskiej 242-248 w połowie lat siedemdziesiątych XIX w., by w 1878 r. wystawić w głębi posesji obszerną parterową tkalnię z dachem szedowym, zostawiając przy tym duży obszar od frontu. Dalszy ciąg inwestycji miał miejsce w latach 1894-1895, gdy według projektu Adolfa Zeligsona, architekta związanego z rodziną Poznańskich, z którymi spowinowacony był Silberstein, dobudowano od strony ul. Piotrkowskiej nową, dużą trzypiętrową tkalnię oraz przy północnej granicy posesji piętrowy budynek mieszkalno-biurowy. Dopełnieniem kompleksu była nowa część tylnej, parterowej tkalni dobudowana w 1899 r. od południa, na dokupionej w tym czasie działce. Zachowano przy tym stare parterowe domy tkaczy stojące bezpośrednio przy Piotrkowskiej przed fabrycznym kompleksem.

Budynek tkalni Silbersteina należy do najbardziej charakterystycznych gmachów fabrycznych Łodzi. Prezentuje ceglane formy czerpane z architektury włoskiej wprowadzone przez Karola Scheiblera na terenie Księżego Młyna i Izreala Poznańskiego w zespole przy ul. Ogrodowej, które ukształtowały przemysłowy krajobraz dawnej Łodzi. Jego zwarta bryła na planie prostokąta, flankowana niewysokimi wieżami, odznacza się monumentalnością. Trzynastoosiową część główną fasady kształtuje regularny rytm zamkniętych odcinkowo okien, rozdzielonych lizenami, a wieńczy fryz arkadkowy. Ujmują ją z dwóch stron zryzalitowane wieże podwyższone o jedną kondygnację, z podwójnymi oknami ujętymi arkadową płyciną, z dwoma okulusami górą; w zwieńczeniu wież wprowadzono dekoracyjnie opracowane hurdycje i krenelaż.