Szlak architektoniczny Piotrkowskiej

Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Budynek, w kształcie litery „L”, usytuowano na narożnej działce, co umożliwiło plastyczne ukształtowanie dwóch elewacji, połączonych ściętym narożnikiem. Elewacje wyróżniają się klasycystycznym, harmonijnym podziałem. Zastosowane motywy dekoracyjne powtarzają się na obu fasadach. Od strony ul. Piotrkowskiej elewacja w siedmioosiowym podziale. Głównym akcentem jest centralnie umieszczony, płytki ryzalit obejmujący trzy osie z prostokątnymi oknami. Pionowe podziały podkreślono pilastrami o żłobkowanych trzonach, biegnącymi przez całą wysokość budynku i zakończonymi jońskimi kapitelami. Nad nimi znajduje się poziomy fryz z dekoracją w formie roślinnej plecionki, a całość wieńczy trójkątny fronton. Najbogatsze zdobienia skupiają się na piętrze – w centralnej części znajduje się żeliwny balkon wsparty na kroksztynach z dekoracją akantową. Poziomy fryz, zdobiony dekoracją kostkową, oddziela parter od piętra i powtarza się przy zwieńczeniu. Prostokątne płyciny podokienne zdobi symetrycznie rozplanowana ornamentyka roślinna. Elewacja od ul. Próchnika ma czternastoosiowy układ. Jej centralna część również została zaakcentowana płytkim, pięcioosiowym ryzalitem, w którym umieszczono półkoliście zamknięty przejazd bramny.

Budynek doskonale wpisywał się swoją formą i funkcjonalnością w strukturę rozwijającego się miasta przemysłowego, które zachowywało jeszcze w latach 60. XIX w. małomiasteczkowy charakter zabudowy. Dom Jana Petera stanowi typowy przykład budownictwa z tego okresu – łączył funkcje mieszkalne, handlowe i magazynowe. Jego prosta forma, skontrastowana z sąsiadującymi, późniejszymi, bardziej reprezentacyjnymi neostylowymi kamienicami Karola Scheiblera (Piotrkowska 11) i Izraela Senderowicza (Piotrkowska 12), prezentuje dwa etapy rozwoju miasta, widoczne na krótkim odcinku ulicy Piotrkowskiej.

W pomieszczeniach parteru rodzina Peterów prowadziła sprzedaż m.in. towarów korzennych. Późniejszy najemca Juliusz Arndt w latach 80. XIX w. prowadził tu księgarnię i skład nut. W dwudziestoleciu międzywojennym mieściła się tutaj również cukiernia „Ziemiańska” B. Wesołowskiego. W latach 50. XX w. parter budynku został gruntownie przebudowany – wszystkie otwory okienne i wejściowe otrzymały półkoliste zamknięcia. Obecnie przywrócono wygląd sprzed tej modernizacji.