ŁÓDŹ ZACHWYCAJĄCA ULICĄ PIOTRKOWSKĄ

Piotrkowska 243
Dom Gottlieba Bära (Baera, Beera)

Dom uznawany za pierwszy piętrowy budynek mieszkalny przy ul. Piotrkowskiej. Wzniósł go w 1835 r. przybyły z Saksonii tkacz Gottlieb Bär, który na inwestycję tę otrzymał od władz pożyczkę w wysokości 2 000 zł. Obiekt przechodził w późniejszym czasie różnego rodzaju przeróbki, był rozbudowywany, zmieniała się jego funkcja, a fasada otrzymała neorenesansową formę architektoniczną. W głębi na początku XX wieku dobudowano salę koncertową.


Dalsze dzieje i przemiany architektoniczne ...

Pierwotnie dom miał 35 łokci długości, 17 szerokości i 10 wysokości (1 łokieć = 0,576 m), wyróżniał się od innych domów przy Piotrkowskiej nie tylko większa wysokością, ale także szerokością fasady mającej dziewięć osi okiennych Większe wymiary domu sprawiły zapewne, że w latach 1850-1860 mieściła się w nim szkoła elementarna. W latach 70. nowy właściciel obiektu, Ludwik Keller, rozbudował go o dwie osie okienne od północy. Wówczas zapewne dom otrzymał fasadę o formach neorenesansowych – okna na dwóch kondygnacjach ujęto dekoracyjnymi obramieniami, w zwieńczeniu pojawił się wydatny gzyms, a oś pierwotnej części wyróżniono balkonem i frontonem o zarysie odcinkowym. Tenże właściciel kilkanaście lat później, w 1889 r., od południa dobudował odmienną w charakterze część o trzech osiach okiennych, piętrową, przy tym nieco wyższą od starego budynku. Także i w tym wypadku w fasadzie zastosowano formy neorenesansowe, z wprowadzeniem wysokich pilastrów i motywu konchowego w zwieńczeniu okien piętra. Na parterze znalazła się brama przejazdowa na dziedziniec.

Ciekawie potoczyły się losy obiektu na początku XX w. W 1906 r. posesję zakupiło niemieckie Łódzkie Męskie Towarzystwo Śpiewacze (Lodzer Männer Gesang Verein), odgrywające ważną rolę wśród wpływowej w tym okresie mniejszości niemieckiej w Łodzi. Towarzystwo wkrótce wybudowało na tyłach budynku obszerną salę koncertową z fasadą o cechach neoklasycznych – widoczną na tylnym dziedzińcu domu przy Piotrkowskiej 243. Projektantem budynku był znany łódzki budowniczy Johannes Wende. Sala koncertowa służyła Towarzystwu do lat 20. XX w., gdy udostępniono ją łódzkiemu oddziałowi stowarzyszenia Polska YMCA (Young Men’s Christian Association). Później mieścił się tam czasowo Teatr Miejski, po 1945 r. Teatr Muzyczny „Lutnia”, a w latach 80. i 90. XX w. łódzka Filharmonia. Na początku XXI w. w budynku frontowym działała pracownia witrażownicza Andrzeja Hibnera.